یکشنبه دهم شهریور 1387

ادب و هنر

الا ای آهوی وحشی کجایی                  مرا با توست چندین آشنایی

 دو تنها و دو سرگردان ، دو بیکس         ددو دامت کمین ، از پیش و از پس

              که می بینم که این دشت مشوش           چراگاهی ندارد خرم و خوش

                                                                                                                      (حافظ)

نوشته شده توسط بهباش در 19:52 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه ششم شهریور 1387

معرفي اجمالي منطقه ميشداغ

معرفي اجمالی منطقه میشداغ :

منطقه ام الدبس:عكس - سيد باقر موسوي

(منطقه ام الدبس دربر گيرنده بخش دشتي و تپه ماهوري ميشداغ است)

- موقعیت جغرافیایی :

منطقه ام الدبس در اطراف جاده بستان به شهر الوان ( عبدالخان ) ، حد فاصل مزارع کشاورزی شمال رودخانه کرخه بستان و جنوب کوههای میشداغ قرار گرفته است .این منطقه از شرق به تپه ماهورهای چزابه در نزیکی مرز عراق منتهی می شود . فاصله زمینی جنوبی ترین نقطه منطقه تا شهر بستان ، تقریباً 5 کیلومتر و تا شهر سوسنگر 40 کیلومتر می باشد ( فاصله هوایی تا رودخانه بستان 3000 متر است ) .

- وسعت :

وسعت منطقه در حدود 000/105 هکتار است که شامل تپه های شنی فعال و متحرک و تپه ماهورهای شنی تثبیت شده است .25000 هکتار از این وسعت ، بوسیله طرح های تثبیت شنهای روان اداره منابع طبیعی دشت آزادگان ، مالچ پاشی ، درختکاری و تثبیت شده است . از این مقدار 15000 هکتار قرق است . ( طرح تثبیت شنهای روان از سال 64 شروع شده و 15000 هکتار از مساحت طرح ، 12 ماه از سال در قرق قرار دارد ) .

- منابع آب :

در منطقه ام الدبس ، هیچ چشمه ای وجود ندارد جانوران منطقه از آبگیرهای کوچکی که در نقاط پست تر وگود زمین ، 12ماه سال آب دارند ، استفاده می کنند .

- پوشش گیاهی :

تاقبل از اجرای طرح های تثبیت شنهای روان ، پوشش گیاهی قابل توجهی وجود نداشت . با شروع این طرح ها اداره منابع طبیعی اقدام به کاشت درختان ودرختچه های مقاومی مانند کهور پاکستانی ، استبرق ، پانی کوم ، آکاسیا ویکتوریا ، گزشاهی و اسکنبیل نموده است . دراین مدت گیاهان خود رویی مانند  پنی زی توم نیز رشد نموده اند .

- جانوران :

دراین منقطه ، پستاندارانی مانند روباه ، کفتار ، شغال ، گرگ ، گراز ، آهو و انواع جوندگان زندگی        می کنند (مهدي  شريفي . 1386. معرفی اجمالی منطقه ام الدبس . گزارش منتشر نشده ، اداره حفاظت محیط زیست دشت آزادگان) .

منطقه میشداغ :

- موقعیت جغرافیایی :

این منطقه از توابع شهر ستان شوش ودر غرب رودخانه ، کرخه ، در 45 کیلومتری شمال غرب سوسنگرد قرار گرفته است . از شمال به روستای بیت راشد، از جنوب به روستای ابوحلاج ، از شرق به تپه ماهور های ا.... اکبر و از غرب به تنگه چزابه در مرز ایران وعراق محدود می شود  (اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان ، 1379). این منطقه در بخش شمالی ، به دشت چنانه و امتداد جنوبی دشت عباس و دشت فکه و رقابیه نیز ، محدود می شود (اردشیر امینی  . 1386 . معرفی اجمالی منطقه میشداغ . گزارش منتشر نشده ، اداره کل حفاظت محیط زیست استان خوزستان) .

- وسعت و سیمای کلی منطقه :

این زیستگاه از تپه ماهورها  ، ارتفاعات ( با حداکثر 250 متر از سطح دریا ) و منطقه دشتی در دامنه ارتفاعات ، تشکیل شده است. مساحت آن 90000 هکتار برآورد شده است ((اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان ، 1379 ) . بخشی وسیعی از محدوده شمالی ، غربی و شرقی منطقه را شنزار های روان در برگرفته است. این منطقه از بارندگی کم ( کمتر از 200 میلی متر ) برخوردار بوده و اقلیم گرم وخشکی دارد.

- منابع آب :

عمده منابع آب منطقه میش داغ علاوه بر بارندگی اندک زمستانه از سه چشمه که هر سه در بخش کوهستانی منطقه قرار دارند ، تامین می شود . آب این چشمه ها تا حدودی لب شور است .

- پوشش گیاهی :

 جامعه گیاهی رملیک ، عمد پوشش گیاهی در ختچه ای منطقه دشتی و دامنه ها را شامل می شود . وجود این درختچه ها علاوه بر حفظ خاک ، جلوگیری از حرکت شن های روان و ایجاد میکرو کلیما و سایر نقش های اکولوژیک  ، در حفاظت از گونه های مختلف جانوران منطقه از جمله آهو نیز نقش دارد . آهوان از سایه این گیاه برای استراحت یا پنهان شدن و از برگ و میوه آن جهت تغذیه استفاده می کنند . درختچه های قیچ ، پوشش گیاهی عمده ارتفاعات میش داغ را شامل می شود و در بین آنها بوته های گون ( .Astragalus sp ) نیز دیده می شود . جامعه گیاهی نی (Phragmitec  sp.  ) به صورت پراکنده در کنار آبگیرها و چشمه های منطقه دیده می شوند . از جمله گیاهان منطقه می توان به  اسکنبیل ، حنظل، کهورک ، کهور پاکستانی ، استبرق ، خارشتر ، علف مار ، بهمن ، کنار ، گز ، کاروان کش و رملیک اشاره نمود .

- جانوران :

وحوش مختلف شامل گونه های مختلف پرندگان ، پستانداران ، خزندگان و دوزیستان  هستند که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره نمود:

- پرندگان :

کبک ، تیهو ، دم جنبانک زرد ، دم جنبانک ابلق ، دم سرخ ، سینه سرخ ،کبوتر کوهپایه ای ، کبوتر چاهی ، قمری ، هوبره  ، درنا ، آنقوت ، باقرقره شکم سیاه و شکم سفید ، سار ، گلاریول ، عقاب دشتی ، جغد کوچک ، عقاب طلایی و همچنین انواع چک چک ها، چکاوک ها و گنجشکها را     می توان نام برد .

- دوزیستان :

یک گونه قورباغه ( احتمالاً قورباغه لرستانی ) درمنطقه دیده می شود که محدود پراکنش آن در کنار چشمه های موجود است . همچنین وزغ سبز نیز در منطقه وجود دارد .از گونه های سمندر تاکنون موردی گزارشی نشده است (اردشیر امینی  . 1386 . معرفی اجمالی منطقه میشداغ . گزارش منتشر نشده ، اداره کل حفاظت محیط زیست استان خوزستان) .

- خزندگان :

اورانوس ها و آگامای دم تیغی به فراوانی در منطقه دیده می شوند . علاو ه بر آن انواع اسکینگ و مارهایی همچون افعی شاخدار ، شتر مار، مار پلنگی ، کورمار خوزستانی و مار قیطا نی نیز در منطقه حضور دارند .

- پستا نداران :

قوچ و میش ( احتمالاً ارمنی ) ، بزکوهی ، آهو ، خرگوش ، موش خرما ، تشی ، خارپشت ، سمور ، روباه ، گرگ ، شغال ، گربه وحشی ( احتمالاً گربه شنی ) ، گراز ، کفتار ، انواع دوپا ، جربیل ، موش وخفاش .

 بین سایر زیستگاه های آهو در استان خوزستان که تا سه دهه قبل جمعیت قابل توجهی آهو را در خود جای می دادند ( از جمله دشت شعیبیه شوشتر ، دشت الباجی اهواز ، پشمینه زار اندیمشک ، دیمه رامهرمز ، آهودشت و چغازنبیل و ....) این منطقه تنها جایی است که جمعیت اندکی از آهو همچنان در آن زیست می نماید(اردشیر امینی  . 1386 . معرفی اجمالی منطقه میشداغ . گزارش منتشر نشده ، اداره کل حفاظت محیط زیست استان خوزستان) . آهوان در دسته های 3 و 4 تایی و گاهی نیز در گروهای بزرگتر و یا بصورت جفت دیده میشوند . نرها بیشتر بصورت تکی دیده میشوند. آهوی ماده در فروردین ماه بیشتر اوقات 2 بچه به دنیا می آورد. علاوه بر فروردین ، تولد نوزادان در مهر و مواردی در اوایل مرداد هم دیده شده است. البته تولدهای مرداد ، به خاطر شرایط سخت محیط ، بیشتر اوقات به مرگ نوزادان منجر میگردد (سيد باقر موسوي . 1386 . توليد مثل آهوان منطقه ميشداغ . گزارش منتشر نشده . اداره حفاظت محيط زيست دشت آزادگان). 

 

 

 

نوشته شده توسط بهباش در 0:13 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه ششم شهریور 1387

هدف

 

 هدف از ايجاد این وبلاگ اطلاع رسانی هرچند اندک در ارتباط با آهوی ایرانی و در صورت امکان دیگر گونه هاي جانوري ايران است.

امید است به یاری پروردگار و با کمک و هم اندیشی دوستان علاقه مند بتوانیم در زمينه اطلاع رساني ،گامی هرچند کوچک برداريم و شايد اين كار اندك تاثيري بر حفظ حيات وحش نيز داشته باشد . 

"دوست دارد یار این آشفتگی

                                      کوشش بیهوده به از خفتگی"

 

نوشته شده توسط بهباش در 0:3 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه پنجم شهریور 1387

عوامل تهدید کننده آهوی ایرانی در میشداغ

عوامل تهديد كننده آهوي ايراني در ميشداغ

1- جنگ تحمیلی که باعث کشته شدن یا گریختن آهوان و همچنین مجهز شدن شکارچیان و افراد محلی به اسلحه های جنگی شد.

2- حضور عشایر که از ایلام و کرمانشاه به منطقه کوچ می کنند  و چرا ی دام آنها ، که علاوه بر صدمه زدن به پوشش گیاهی و رقابت غذایی با گونه های وحشی ، منطقه را نا امن نموده و حرکت شن های روان را نیز سریعتر می کند .

3- کم بودن بارش وکاهش دبی منابع آبی در فصل خشک. عكس - سيد باقر موسوي

4- برنامه های مختلف تبدیل اراضی که طی سالهای آتی می تواند سیمای منطقه را بطور کلی دگرگون کند . همچنین توسعه برنامه های عمرانی در جریان توسعه شبکه آبیاری و زهکشی سد کرخه درون منطقه . این عملیات علاوه بر ایجاد ناامنی وتاثیر مستقیم بر فعالیت وحوش ، سیمای محیط را بطور کلی بر هم زده و سبب تخریب کامل پوشش گیاهی در حوزه عملیاتی می گردد . ایجاد ناامنی بویژه در فصل جفت گیری و زایمان ، تاثیر منفی بر وحوش منطقه بویژه گونه آهو   می گذارد (اردشیر امینی  . 1386 . معرفی اجمالی منطقه میشداغ . گزارش منتشر نشده ، اداره کل حفاظت محیط زیست استان خوزستان .) .

5- وجود پادگان های نظامی  و جاده ترانزيتي در منطقه.

6- شکار غیر مجاز آهو و سایر جانوران .( شکار آهو با نورافکن در شب یا تعقیب با موتورسیکلت).

7- صید بره آهو توسط چوپانان بصورت زنده .

8- 8- شی سد کرخه درون منطقه . این طعدم امنیت به سبب نبودن پست های محیط بانی در منطقه و مسافت زیاد از مرکز حوزه استحفاظی .

9- استفاده مشترک از منابع آب منطقه توسط گله های دام اهلی و وحوش بویژه آهو که می تواند منجر به انتقال بیماری شود .

10-  وجود حیوانات طعمه خواری مانند گرگ به عنوان دشمن طبیعی (اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان . 1374 . گزارش پروژه گونه های نادر جانوری وگیاهی استان خوزستان ) .

11- با توجه به تفریحگاه بودن منطقه ، طبیعتگردان زیادی به آن جذب می شوند . این امر علاوه بر ایجاد نا امنی در منطقه ، آلودگی محیط را نیز در پی خواهد داشت (مهدي ، شريفي . 1386. معرفی اجمالی منطقه ام الدبس . گزارش منتشر نشده ، اداره حفاظت محیط زیست دشت آزادگان ) .

 

نوشته شده توسط مهدی در 19:33 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه پنجم شهریور 1387

برخی مطالعه های انجام شده در مورد آهوی ایرانی

برخي مطالعه هاي انجام شده در مورد آهوي ايراني :

- ایران :

1- پروژه گونه های نادر گیاهی وجانوری استان خوزستان .

در این پژوهش ، آهو در کنار چند گونه دیگر به عنوان یکی از گونه های نادر در منطقه شکار ممنوع دیمه مورد بررسی قرار گرفت و عوامل تهدید کننده واحیا کننده زیستگاه و گونه ، مورد توجه واقع شد.در این پژوهش ، طی 12 بار مشاهده آهو در منطقه ( طی 53 بار مراجعه به منطقه) ، در مجموع 16 راس آهو مشاهده شد ( اداره کل حفاظت محیط زیست استان خوزستان، 1374) .

2- پروژه گونه های نادر گیاهی و جانوری استان خوزستان.

در این مطالعه ، بررسی وضعیت گونه ها و از جمله آهو ادامه یافت . بویژه پوشش گیاهی منطقه دیمه و تیپ جوامع گیاهی آن مورد بررسی دقیق تر قرار گرفت .ولی طی 50 بار مراجعه به منطقه هیچ آهویی مشاهده نشد ( اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان، 1375) .

3- بررسی وضعیت آرایه شناختی و انتشار آهوان ایران .

تا کنون 3 گونه آهو از ایران گزارش شده است . آهو ایرانی  Gazella subgutturosa ، آهوی هندی (جبیر) G.bennetti. و آهوی کوهی G.gazell . در این بررسی تعدادی از صفات زیست شناختی جمجمه های آهوی ایرانی و جبیر ( طول جمجمه ، طول شاخ ، شکل استخوانهای بینی وعرض کاسه سر) اندازه گیری گردید . اندازه های جمجمه های آهوی ایرانی با استفاده از فراکافت مؤلفه اصلی و داده های مربوطه جبیر با استفاده از فراکافت متمایز کننده چند وردایی مورد بررسی قرار گرفت . نتیجه فراکافت مؤلفه اصلی ، معرفی یک زیر گونه جدید از آهوی ایرانی درغرب کوههای زاگرس بود . در حالیکه G.s.seistanica از   G.s.subgutturosa  متمایز نگشته است .

در ایران 3 زیر گونه از جبیر وجود دارد .

1) G.B.fusci frons

2) G.b.shikari

3) G.b.karamii

ولی به احتمال زیاد زیر گونه سوم منقرض شده است .  اندازه های 5 صفت حاصل از زیست سنجی بدن آهوی ایرانی با استفاده از طرح کاملاً تصادفی نامتعادل و آزمون چند گستره دانکن ، تجزیه و تحلیل گردید . این آزمون ها بیانگر تفاوتهای زیست شناختی میان آهوان جزیره خارک و سایر جمعیت های آهوی ایرانی در شرق کوههای زاگرس می باشد. گستره پراکندگی آهوی کوهی محدود به جزیره فارو در خلیج فارس است و از کویر مرکزی ایران به این جزیره منتقل نشده است. زیستمندی جمعیت های کوچک اندازه آهوی ایرانی در طول 100 سال آینده با استفاده از نرم افزار Vortex پیش بینی شده است . اطلاعات مربوط به عادات غذایی و نیازهای زیستگاهی که در پیش بینی گستره پراکندگی گونه ها کاربرد دارد، در ارتباط با اعضای سرده Gazella مورد بحث قرار گرفته اند . همچنین رفتار شناسی آهوان ایران بیان شده و رفتار های فصل مستی آهوی ایرانی در پناهگاه حیات وحش کلاه قاضی تشریح شده است . حداقل اندازه جمعیت پاینده برای آهوی ایرانی ، 200 راس می باشد (همامی ، 1373 . پایان نامه کارشناسی ارشد رشته محیط زیست ، دانشگاه تهران ) .

4- برآورد ظرفیت برد تغذیه ای زیستگاه آهو در پارک ملی کلاه قاضی .

در این مطالعه میزان تولید گونه های مورد مصرف آهوی ایرانی در فصل بهار با روش نمونه بهرداری مضاعف اندازه‌گیری شد .سپس با توجه به فاکتورهایی مثل ارزش رجحانی گونه ها و حد بهره برداری مجاز ، میزان علوفه قابل دسترس زیستگاه برآورد گردید . در نهایت با توجه به نیاز روزانه آهوی ایرانی ، گنجایش برد تغذیه ای زیستگاه آهو در یک دوره یکساله برابر 951 راس برآورد شد . رژیم غذایی آهوی ایرانی در دو فصل زمستان و بهار با استفاده از روش های بهره برداری از گیاهان و آزمایش کافه تریا مشخص شد مقدار پروئین گونه های مورد مصرف آهوان با استفاده از روش کلدال در دو فصل زمستان و بهار تعیین و مورد مقایسه قرار گرفت .مقدار پروتئین بهار به طرز معنا داری بیشتر از پروتئین زمستان بود . بر پایه این پژوهش آهو در پارک ملی کلاه قاضی از گونه های زیر تغذیه می کند :

1) Pteropyron aucheri

2) Artemisia siberi

3) Teucrium polium

4) Stipagrostis plumosa

5) Stipa barbata

6) Anabasis aphilla

7) Scariolla orientalis

8) Noea mucronata

9) Launaea acanthodes

 همچنین فورب ها و گراس های یک ساله که هر یک از آنها در دو فصل مذکور ارزش های رجحانی متفاوتی دارند مورد تغذیه آهو قرار می گیرند (عجمی ، 1381. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته محیط زیست ، دانشگاه تهران ) .

5- مطالعات بوم شناختی و زیستی آهوی دشت سهرین .

این پژوهش در منطقه حفاظت شده سرخ آباد واقع درشمال استان زنجان انجام شده است . بخش های دشتی این منطقه با نام محلی دشت سهرین یکی از زیستگاههای مهم آهوی ایرانی (Gazella subgutturosa ) است . دراین پژوهش وضعیت بوم شناختی و زیستی این گونه در این منطقه مطالعه شد . جمعیت آهوی ایرانی در دشت با استفاده از روش شمارش در ترانسکت برآورد شد . الگوی توزیع آن با استفاده از نمایه های انتشار ، تعیین شد. اندازه های زیستی آهوان شکار شده در فصل شکار طی سالهای 81 ، 80 ثبت و با داده های سال 74 ، 79 مقایسه شد . دیدگاه جوامع محلی نسبت به حضور این گونه در این دشت با پخش پرسشنامه جمع آوری وتحلیل شد. جمعیت گونه در اسفند 81 ،  برآورد شد . الگوی انتشار در سطح زیستگاه کپه ای بود . میانگین وزن آهوان نر بالغ  و میانگین طول بدن  ، میانگین وزن آهوان ماده  و میانگین طول کل بدن آنها  اندازه گیری شد .  مردم محلی از تعداد حقیقی آهو در دشت اطلاع داشتند . اما  این تعداد را مناسب زیستگاه دانسته و سایرین خواستار کاهش تعداد آن بودند (شمس اسفند آباد .1382. پایان نامه کارشناسی ارشد ، دانشگاه تهران) .

6- بررسی مطلوبیت زیستگاه آهو در منطقه حفاظت شده کالمند بهادران یزد .

بر اساس این پژوهش ، مشخص شد که ارتفاع زیاد (2000-1800 متر ) می تواند از عوامل محدود کننده پراکنش آهو در منطقه مورد مطالعه باشد . در این منطقه پراکنش آهو تا شیب 15 درصد، مشاهده شد .

البته بیشترین فراوانی در مناطق با شیب 2-0 دیده شد می توان گفت در منطقه کالمند – بهادران، دامنه شیب 10-0 درصد جهت زیست گونه مناسب ترین است . آهو زندگی در تیپ گیاهی درمنه را نسبت به سایر تیپ های گیاهی منطقه ، ترجیح می دهد ، آهو از این تیپ که ترکیبی است از درمنه ، گیاهان علفی فصلی و گونه های شور پسند جهت تغذیه ، استراحت و پناه استفاده می کند . بیشترین فراوانی آهوان در فاصله کمتر از 5 کیلومتری منابع آبی دیده شد . البته در فصل تابستان این فاصله کمتر می شود . پراکنش آهوان منطقه تا نزدیکی سکونتگاههای موجود در منطقه ادامه می یابد تا فاصله 1000 متری سکونتگاهها ، فراوانی آهوان ناچیز بود (اکبری هارونی ، 1383 . پایان نامه کارشناسی ارشد رشته محیط زیست ، دانشگاه تربیت مدرس نور . ).

7- برآورد ظرفیت برد تغذیه ای زیستگاه آهو در منطقه حفاظت شده کالمند بهادران مهریز یزد .   

این مطالعه در منطقه حفاظت شده کالمند – بهادران انجام شده است. این منطقه با مساحت 250000 هکتار در 50 کیلومتری جنوب شرقی یزد قرار دارد و از سال 1355 به عنوان منطقه شکار ممنوع و از سال 1370 حفاظت شده اعلام شد. در منطقه مورد مطالعه ابتدا به تعیین محدوده انتشار آهو پرداخته شد ، برای این کار علاوه بر جمع آوری نتایج مطالعات دیگران و تجربیات محیط بانان ، به انجام عملیات میدانی وثبت مشاهدات نیز پرداخته شد و پس از آن نقشه تیپ بندی پوشش گیاهی در محدوده انتشار آهو تهیه و در سامانه اطلاعات جغرافیایی رقومی گردید . برای تعیین رجحان غذایی گونه از تلفیقی از روش های مختلف ( مشاهده مستقیم ، فیلم برداری ) بهره گرفته شد و پس از آن زی توده گیاهی منطقه از طریق نمونه برداری مضاعف بر آورد گردید . به منظور تعین کیفیت غذایی علوفه مصرفی آهو میزان پروتئین گونه های مورد مصرف آهو در منطقه  به روش کجلدال تعیین شد . براساس نتایج مطالعه درمنطقه مورد مطالعه گونه های نسی ، به به شور ، درمنه و گل گینو برای آهو دارای ارجحیت غذایی  می باشند . ( گل گینو) Tecrium polinim  ، ( درمنه ) Artemisia siberi    ( نسیplumosea Stipagrostis  ، ( به به شور ) Salsola Tomentosa  میزان زی توده گیاهی در دسترس آهو در منطقه مورد مطالعه سالانه 1238/ 1989627 کیلو گرم برآورد شد و بر این اساس، میزان ظرفیت برد تغذیه ای زیستگاه آهو 3893 راس درکل منطقه برآورد شد. نتایج این مطالعه نشان  داد منطقه کالمند – بهادران به لحاظ تامین نیارهای غذایی ،  توان نگهداری جمعیت آهو بیش از جمعیت کنونی را دارا می باشد اما برخلاف ظرفیت بالای منطقه جمعیت موجود به مزارع هجوم می برند وحتی توسط مزرعه داران شکار می شوند . براساس نتایج حاصله از روش کجلدال درمنه بیشترین مقدار پروتئین با میزان 37 /11 درصد را دارا می باشد . لازم به ذکر است پوشش غالب منطقه درمنه می باشد که این گونه علی رغم میزان پروتئین بالا به تنهایی قادر به تامین نیاز غذایی  آهو در تمام فصول سال نمی باشد و این دشواری در کنارسایر موارد سبب هجوم آهوان به مزارع کشاورزی ونابودی آنها   می شود .

همچنین  بررسی رجهان غذایی آهوی ایرانی در دشت زردابه پناهگاه حیات وحش خوش ییلاق توسط (مولوی ، 1978) نشان داد که 86 درصد رژیم غذایی این گونه را بوته ها ،11 درصد علف ها و تنها 3 درصد آنرا فورب ها تشکیل می دهد . سرشاخه خواری در طول ماههای تابستان افزایش می یابد و در پژوهش دیگر که در مورد رژیم غذایی طبیعی غزال ریم عربی( Gazella subgutturosa marica )   با استفاده از روش تجزیه سرگین در بحرین ، توسط محمد و همکاران (1991) انجام شده ، مشخص شده است که آهوان از11 گونه گیاهی استفاد می کنند ولی رژیم غذایی اصلی شامل دوگونه است : Helianthemum lippi  ( که پروتئین بالایی دارد وکمتر از 50 % آن را آب تشکیل می دهد )     و H . cripum  ( که بیش از 72 % آن را آب تشکیل داده  و مقدار کمی پروتئین دارد ) (مائده دهقاني . 1386 . پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم محیط زیست ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد علوم وتحقیقات اهواز .  ) .

8- بررسی زیستگاه و جمعیت گونه های جانوری نادر و حمایت شده ایلام .

مشخص شده است ، تا 20 سال گذشته در دشتهای مهران و دهلران استان ایلام ، گله های 400 تایی از این گونه شمارش می شد. هم اکنون نسل این گونه در سطح استان ایلام کاملا در معرض تهدید است. طی سرشماری های انجام شده در سالهای 82،81،80،79 به ترتیب 15،5،10،8 راس آهو ، شمرده شده است.در سال 84 تنها 3 راس در دشت دهلران در قسمت بیات دیده شد که این امر نشان دهنده وضعیت خطرناک جمعیت آهوی ایرانی در ایلام است (عبد العلی کرمشاهی. 1384 . اداره کل حفاظت محیط زیست ایلام ) .

۹- بررسی رژیم غذایی آهوی ایرانی در منطقه حفاظت شده مند .

 محمود رضا همامی 1 ،روشنا بهباش 2 ، معصومه دهقانی3

1- استادیار گروه محیط زیست ، دانشگاه صنعتی اصفهان.

2 - مربی گروه محیط زیست ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز.   

 3- کارشناس بخش محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست بوشهر.

بدلیل کاهش روزافزون جمعیتهای آهوی ایرانی (Gazella subguttrosa) در کل گستره پراکندگی آن در دنیا، اين گونه از طبقه نزديک به تهديد (Near threatened ) در سال 2003 به رده آسيب پذير(Vulnerable) در طبقه بندي سال 2006 آي يو سي ان (IUCN) انتقال يافته است. بقاء آخرین جمعیتهای آهوی ایرانی بویژه جمعیتهای کوچک غرب و جنوب ایران منوط به اقدامات  حفاظتی عاجل است. این در حالیست که اطلاعات بسیار اندکی در مورد زیست شناسی آهوی ایرانی در ایران موجود است. منطقه حفاظت شده مند در استان بوشهر ، یکی از مهمترین زیستگاههای آهوی ایرانی است که با وسعت تقریبی33000 هکتار در فاصله 135 کیلومتری شهر بوشهر قرار گرفته و طبق آخرین سرشماری انجام شده توسط سازمان حفاظت محیط زیست، حدود 310 راس آهو را در خود جای داده است. عادات غذایی آهو در منطقه حفاظت شده مند در دو فصل پاییز 86 و بهار 87 ، با استفاده از روش مشاهده مستقیم، بررسی گردید و فراوانی نسبی گونه ها در رژیم غذایی آهو با توجه به تکرار مشاهدات مشخص گردید. با توجه به مشاهدات صورت گرفته، آهوان این منطقه از حداقل 19 گونه گیاهی متعلق به 10 خانواده تغذیه می کنند که از این میان،  3 خانواده Fabaceae ، Chenopodiaceae و Poaceae بیشترین تعداد گونه های مصرفی توسط آهو را به خود اختصاص داده اند. از جمله گیاهان مورد تغذیه آهو  می توان به یونجه (Medicago polymorpha) و نوعی ماشک (Vicia monantha) با درجه خوشخوراکی 1 ، سلمکی (Atriplex leucoclada) و زیبای شوره زار (Halocharis sulphurea) با درجه خوشخوراکی 2 و خاردیو (Lycium shawii) و گز (Tamarix ramosissima) با درجه خوشخوراکی 3 ، اشاره نمود .

 سومین همایش بین المللی زیست شناسی ایران - ۲۹ تا ۳۱ مرداد ۱۳۸۷-دانشگاه تهران

 

- جهان :

9- بررسی رژیم غذایی غزال دورکاس با استفاده از روش تجزیه سرگین در مراکش .

این پژوهش نشان داد که در تابستان فورب ها و بوته ها که 24% از علوفه موجود را شامل می شوند ، 93% رژیم  غذایی آهو را در این فصل تشکیل می دهند . در پاییز مصرف بوته ها به 63 % افزایش  می یابد . مصرف گراس ها در فصل بهار تا50 % افزایش یافته  واین میزان برای بوته ها 2% است ((Loggers, c.1991 .Mammalian, t.55,n2 . 

10- مطالعه بوم شناختی آهوی دورکاس و رژیم غذایی آن در ذخیره گاه طبیعی ملی تنر در نیجر .

در این بررسی که طی ماههای ژوئن 1983 تا مارس 1984 انجام شد ، ارجهیت غذایی با استفاده از دنبال کردن ردپاهای آهو در کنار گیاهان چوبی و علفی ، تعیین گردید . مشاهده ها نشان داد که میزان جابجایی آهو در کنار بوته ها می تواند   به عنوان شاخص تغذیه بکار برده شود . آهوی دورکاس بیشتر یک سرشاخه خوار است و درختان     

      Balanites     aegyptia , Acacia tortilis و فورب Chrozophora brocchiana  

گونه های اصلی مورد مصرف هستند ((Cretenberger, j. 1987. Mammalian, t.51, n.4. .

 

 

 

نوشته شده توسط مهدی در 19:31 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه پنجم شهریور 1387

رده بندی آهوی ایرانی

رده بندي آهو:

آهوی ایرانی Gazella subgutturosa زوج سمی است که به خانواده Antilopidae ، زیر خانواده Antilopinae  ، تبار Antilopini و جنس Gazella تعلق دارد . این گونه از چین و مغولستان تا شبه جزیره عربستان پراکندگی دارد و درگذشته ، در تمامی زیستگاههای دشتی ایران وجود داشته است .

تا کنون 3 گونه آهو از ایران گزارش شده است . آهو ایرانی  Gazella subgutturosa ، آهوی هندی (جبیر) G.bennetti. و آهوی کوهی G.gazell .

در ایران 3 زیر گونه از جبیر وجود دارد .

1) G.B.fusci frons

2) G.b.shikari

3) G.b.karamii

ولی به احتمال زیاد زیر گونه سوم منقرض شده است . بررسي هاي انجام شده ‏‏‏‏‏ بیانگر تفاوتهای زیست شناختی میان آهوان جزیره خارک و سایر جمعیت های آهوی ایرانی در شرق کوههای زاگرس می باشد. گستره پراکندگی آهوی کوهی محدود به جزیره فارو در خلیج فارس است و از کویر مرکزی ایران به این جزیره منتقل نشده است. به طور کلی بررسی های صورت گرفته ، نشان داده است که جمعیت های آهوی ایرانی موجود در شرق کوههای زاگرس به زیر گونه G.s.subgutturosa تعلق دارند . در حالیکه جمعیتهای موجود در غرب کوههای زاگرس شامل جمعیتهای موجود در استانهای خوزستان ، کرمانشاهان ، همدان ، کردستان و لرستان ، به زیر گونه دیگری  ( G.s. species ) تعلق دارند . غالب جمعیتهای موجود در غرب کوههای زاگرس در حال حاضر منقرض گردیده اند ( از جمله جمعیت های موجود در استانهای کردستان ، همدان و لرستان ) و تنها جمعیتهای کوچک باقیمانده در دراستان خوزستان و کرمانشاهان دیده می شوند . آهوان غرب کوههای زاگرس از نظر شکل ظاهری ، ویژگی های دو زیر G. s . subgutturosa گونه و G . s . marica (که دومی در شبه جزیره عربستان دیده می‌شود) را نشان می دهند . در G . s. marica ماده ها نیز دارای شاخ های بلندی هستند که تا  طول شاخ نرها      می رسد ، در حالیکه در زیر گونه ای ایرانی ، ( G . s . subgutturosa ) ، ماده ها فاقد شاخ هستند . در زیر گونه غرب کوههای زاگرس که احتمالاً به نام زیر گونه khuzistanica نامگذاری خواهد شد ، درصدی از ماده ها دارای شاخهای کوتاه هستند .

نرها دارای جثه نسبتاً کوچکتر در مقایسه با G . s . subgutturasa می باشند ، ولی طول شاخ آنها کوچکتر نیست . در جزیره خارک زیر گونه سومی از آهوی ایرانی به چشم می خورد که از نظر ویژگی های جمجمه با دو زیر گونه یاد شده ، متفاوت است . جمعیت هایی از زیر گونه khuzistanica در عراق و مناطق مرزی بین ایران و عراق نیز دیده می‌شوند .. غالب جمعیتهای این زیرگونه در حال حاظر منقرض شده و تنها جمعیتهای کوچکی در خوزستان ، ایلام وکرمانشاهان باقی مانده است . این گونه در ارزیابی 2006 IUCN  در طبقه آسیب پذیر قرارگرفته است و نسبت به سال 2002 ، وضعیت وخیم تری را نشان می دهد . وضعیت گونه در سطح ملی نیز ، آسیب پذیر عنوان شده است . در سطح زیرگونه وضعیت ممکن است بدتر باشد  (Hemami , M. & Groves c. p. (2001) .Global Antelope Survey & Regional Action Plans : Iran . In : Mallon D.P. & Kingswood , S.C. (eds),Antelopes : Part 4 . North Africa , the Middle East & Asia .IUCN Gland , Switerland & Cambridge , UK .pp.114-118.

 و همامی ، محمودرضا . 1373 . بررسی وضعیت آرایه شناختی و انتشار آهوان ایران . پایان نامه کارشناسی ارشد رشته محیط زیست ، دانشگاه تهران . ) .

 

نوشته شده توسط مهدی در 19:30 |  لینک ثابت   • 

دوشنبه بیست و یکم مرداد 1387

سلام

به وبلاگ دوستداران آهوی ایرانی خوش آمدید

نوشته شده توسط مهدی در 11:29 |  لینک ثابت   •